Verslag 50Plus autoclubdag mei 2017

V E R S L A G     V O O R J A A R S – E X C U R S I E     O P   2 0  M E I   2017

Wederom was het  een prachtige dag met wat zonneschijn en een paar vriendelijke stapelwolkjes, om op de Veluwe te starten, t.w.: Barneveld, Garderen en Harskamp.

In Barneveld bezochten wij het  Borduur museum “Het losse steekje”. Tja dacht ik, wat moet je nu in een borduurmuseum doen?  Nou daar kwamen wij heel erg snel achter.

Aangekomen in het Borduurmuseum rond 10.30 uur kregen wij een heerlijke mok koffie/thee met een flink stuk appeltaart met slagroom. 

Wij kregen een levendige en interactieve presentatie over de geschiedenis van het museum en het borduren.

  Wij hoorden tijdens deze half uur durende presentatie veel bijzonder en interessant nieuws, op humoristische wijze gebracht door één van de heren van het museum

. Ook bijzonder is dat het borduurmuseum helemaal gedaan wordt door mannen, géén saaie, ze vinden het hartstikke leuk en lachen heel wat af met z’n allen.

Borduren het wordt ook wel schilderen met draad genoemd……

Met evenveel zorg waarmee de schilderijen worden gemaakt, worden garen en zijde uitgezocht, in de naald gestoken en maken vaardige handen de mooiste werken. Maar liefst 1500 verschillenden borduurwerken sieren de wanden van het museum. Ook de ‘de Nachtwacht’ is nageborduurd, evenals  prenten van de kunstenaars zijn te zien, o.a. van Anton Pieck , Rembrandt en Vermeer.

Het museum heeft naast een grote vaste collectie aan borduurwerken  met Bijbelse taferelen, jachttaferelen, scheepvaart, portretten, dieren, bloemen, kinderen en merklappen. Ook te zien waren geborduurde meubels, voetenbankjes, tassen, schellenkoorden, letterlappen en zelfs lampenkappen. De collectie is mede tot stand gekomen door schenkingen, via de markten, kringloopwinkels, marktplaats etc. Ook een van onze leden heeft het een en ander gedoneerd.

                           

Het borduurmuseum heeft ook rekening gehouden    met de mannelijke bezoekers. Zij kunnen een complete afdeling met allerhande houtsnijwerk bezoeken, een echte aanrader! Houtsnijder is een oud beroep, al vanaf 1592 wordt er gesneden. Van oorsprong komt het Friese houtsnijwerk uit Leeuwarden. De houtsnijder Kees in het borduurmuseum maakt van alles; van theebladen tot vlinderbroches. En alles is te koop. Een deel van de opbrengst gaat naar een goed doel, het andere deel is een vergoeding voor de onkosten.

 

Men voorzag de zogenaamde mangelplanken toentertijd van tekeningen en teksten zoals deze:

 

Gij vrouwtje zoet,  

Past op uw goed,

En let op alle zaken.

Wascht wit en mangelt glad

Wil ‘t , het bed opmaken

Later werden de mangelplanken  huwelijksgeschenken en droegen ze deze tekst:

Een teere jonge vrouw

Op haar huishouding past

Die mangelt wel ter deeg,

En legt het in haar kast.                                                                                                                                     Ná  de 2e kop koffie/thee kregen wij de rondleiding door het museum. Het was overweldigend, kamers vol gehangen met de mooiste schilderijen, wist niet dat er zoveel mogelijk was op borduurgebied. Hier moet je eigenlijk een hele dag voor uittrekken. Alle mannen van het borduurmuseum zijn zo aanstekelijk enthousiast, dat na afloop iedereen snapt waarom het hier ‘Het losse steekje’ heet!! 

 

 

Lunch Ná een zeer geslaagde ochtend reden wij rond het middaguur richting Garderen, waar bij de Gasterij Zondag onze koffietafel  klaar stond.  Koffie en thee  uiteraard, en begonnen met een heerlijk kopje aspergesoep. Verder kon men genieten van diverse luxe broodsoorten, diverse vleeswaren, jonge belegen kaas, alsmede oude kaas, zoetwaren, boter, Smoothie, handfruit, kleine gehaktballen uit de jus, mini saucijzenbroodjes, ham/kaas broodjes, melk en jus ‘d Orange. Heerlijk dit allemaal opgediend in de prachtige serre met uitzicht op een mooie vijver en de tuin.

Rond de klok van 14.30 uur arriveerden wij 

bij  ‘de Passiflorahoeve’ in Harskamp.

Ná binnenkomst kregen wij een prachtige film te zien over de Passiflorahoeve en alles wat daarbij komt kijken.Op dit moment bezit de hoeve meer dan 400 soorten passiflora’s, zowel hybride als botanische soorten.

De Passiflora’s

Het is voor Passiflora’s beter om binnen te staan, maar de koudere soorten staan ’s zomers buiten.De moeilijkere soorten staan binnen of achter de schermen. Belangrijk is dat ze in luchtige potgrond staan.De  Passiflora’s komen in hoofdzaak voor in Midden- en Zuid-Amerika. Een enkele komt uit Australie en China. Ze komen voor van 4000 meter hoog tot zee niveau.

De tropische vlindertuin

Dit is een lekker warm plekje bij ons op de hoeve. De meest fraaie vlinders kun je hier bewonderen. Mede dankzij de aankleding van tropische planten, een beekloop, vijver met goudvissen, bruggetje en diverse rustplekken kun je hier fijn verblijven.

Gedurende het hele jaar worden er steeds verschillende vlinders geboren. Zij kopen om de twee weken van over de gehele wereld 200 cocons in om nieuwe vlinders te kunnen kweken.

Bijzonder is de kraamkamer

Er is een speciale ‘poppenkamer ’in de Tropische Vlindertuin. Hier zie je de cocons die bezig zijn om een vlinder te worden. Vaak zie je ze kronkelen en als je geluk hebt, kruipt er net een vlinder uit z’n cocon. Dan moeten de vleugels eerst nog even opgepompt  en gedroogd worden voordat ze kunnen vliegen. Dat zie je vaak als een vlinder op een ‘vreemd ’plekje blijft zitten met verfrommelde vleugels. Hij is net ‘geboren’.

Tropische dagvlinders

Heliconius melpomene-passiebloemvlinder. Deze worden ook wel Passiebloem-vlinders genoemd omdat ze hun eitjes op de passiebloem leggen, er zijn wereldwijd 500 vlinders van deze soort. De hoofdkleur is rood-zwart met een beetje wit.de cyclus is in goede omstandigheden van een eitje-rups-pop tot vlinder in 8 weken. Deze vlinders leven vrij lang. 

Morpho peleides vlinder is een graag geziene vlinder, ze zijn fel blauw en een mooie vlinder om te fotograferen. Het nadeel is dat als ze stil zitten, de vleugels dichtdoen en dan bruin zijn met ronde cirkeltjes.Het duurt ongeveer 10 á 12 weken voor je een nieuwe vlinder hebt vanaf het eitje.

Danaus plexippus-monarch vlinder, ook wel Monarch genoemd, komen uit Noord-Amerika.het is een makkelijk te kweken vlinder. Hij legt de eitjes op de Asclepias soorten. Voordat het uitgekomen rupsje aan de zeer giftige Asclepias gaat eten, bijt hij eerst de nerven door waar de sapstroom door loopt .Als klein rupsje kan hij dat gif namelijk niet verdragen. Als ze groter worden wel. Wanneer een vlinder van een giftige plant eet, is de vlinder ook giftig.

Calico atreus-uilvlinder, de Calogo zijn vrij grote vlinders met een vleugelspanwijdte tot 16 cm.Ze zijn in hoofdzaak bruin, met gele strepen aan de vleugels en aan beide kanten een mooi groot oog: vandaar ‘Uilvlinder’.Het zijn vlinders die vliegen als het schemerig is. Deze vlinder heeft alleen een roltong waar ze mee kunnen likken en nectar opzuigen. Ze leggen hun eitjes op een bananenplant.

Greta oto-Glasvleugel vlinder ook wel  Glasvlinder genoemd door de doorzichtige- op glas lijkende- vleugels .Om voort te planten hebben deze vlinders stoffen nodig uit andere, dode vlinders.Het zijn vrij kleine vlinders en kunnen in het land van herkomst per dag 12 tot 40 km. vliegen.

Tropische nachtvlinders

Attacus atlas, deze vlinder leeft maar 6 dagen, heeft geen mond en kan dus niet eten .Mannetjes kunnen vrouwtjes bij gunstige wind tot 4 km. afstand ruiken.de rupsen zijn mooi zeegroenblauw met een kort stekelig uiterlijk.Van eitje tot vlinder duurt vrij lang, minimaal 25 weken. De vlinders hebben op de uiteinde van de voorvleugels de afbeelding van slangenkoppen, dat is om af te schrikken, hoewel ze niets doen. Eitjes worden op de liguster gelegd.

Argema  vlinder is een mooie, gele vlinder met een beetje bruin-oranje langs de buitenkant.de 2 lange staarten zijn bij de mannetjes veel groter dan de vrouwtjes, tot wel 20 cm. lang. Het zijn geen makkelijk te kweken vlinders. Ze leggen hun eitje op de Eucalyptus. Ze hebben mooie groene rupsen die lijken op een harmonica. Deze vlinders hebben ook geen mond dus leven ook heel kort.

Brahmaea vlinder heeft prachtige rupsen met 6 lange sprieten op het lichaam. Ze vervellen 5x en elke keer krijgen ze ook weer nieuwe sprieten  .Alleen na de laatste vervelling hebben ze deze niet meer.De vlinders hebben een bijzonder, heel fijn bruin met zwart  lijnenpatroon .De vlinders worden tot 16 cm. lang.

Automeris ziet er als rups heel gemeen uit .Ze hebben hele fijne stekels op hun lijf. Sterk vergroot lijken het net kerstbomen die geweldig prikken en veel pijnlijker zijn dan een brandnetel .Ze maken een cocon. De vlinders zijn veelal bruin of geel met rood en op de achtervleugel 2 mooie grote ogen .De vlinders zijn ongeveer 8 cm. groot.

Citheronia regalis. De rups wordt ook wel de gehoornde duivel genoemd vanwege de grote stekels die ze op hun lijf hebben .Ze behoren tot een van de grootste rupsen ter wereld .De vlinders zijn warm rood met geel-beige strepen. Ze leven erg kort ongeveer 1 week.

Generatie: het gehele proces van eitje tot vlinder

  1. Een eitje wordt gelegd
  2. Daaruit komt een rups
  3. De rups eet een stukje eischaal
  4. De rups eet zich dik aan zijn waardplant
  5. De rups vervelt diverse malen
  6. De rups gaat verpoppen en wordt een cocon of pop
  7. De vlinder wordt geboren
  8. De vlinder legt eitjes en sterft

Dagactieve vlinders

  1. Dunne voelsprieten
  2. Vouwen hun vleugels recht boven het lichaam
  3. De 4 vleugels kunnen onafhankelijk van elkaar bewogen worden, wat leidt tot een elegantere vlucht
  4. Hebben over het algemeen felle kleuren, hoewel veel soorten deze alleen aan de boven-(binnen-) kant van de vleugels hebben
  5. Bij de verpopping verhardt de huid tot een cocon

Ei

Vlinders zijn eierleggend. Het totale aantal eitjes kan uiteenlopen van enkele honderden tot vele duizenden eitjes, afhankelijk van de soort .Ook is de grootte erg variabel. Van 0,2 millimeter tot 4 millimeter. In ieder eitje zit een gaatje om een zaadcel door te laten. De eitjes van vlinders worden namelijk pas bevrucht bij het afzetten ervan.

Rups

Een rups is de larve van een vlinder. Rupsen zijn over het algemeen onopvallende diertjes, toch spelen sommige soorten een grote rol in het dagelijks leven van de mens en zijn bij groter publiek bekend, voorbeelden zij de zijderups en de eikenprocessierups.

Vervelling

Rupsen vervellen meestal 4 tot 5 keer in hun leven. Iedere keer als ze uit hun jasje groeien barst de huid open. Daarna vindt verpopping plaats, en komt de volwassen vlinder tevoorschijn. De duur van het popstadium verschilt van enige dagen tot maanden.

Cocon

Nadat de rups zich heeft volgegeten en een aantal keer verveld is, is het tijd om te gaan verpoppen. De meeste rupsen spinnen een cocon van zijde voor zichzelf om hen te beschermen. Die zijde kan allerlei kleuren hebben, zowel spierwit als grijs als goudgeel of bruin. De pop zit in die cocon.

Inspinnen

De rups zal in het laatste stadium van zijn rupsfase een geschikt plekje gaan zoeken om zich in te spinnen. De rupsen kunnen elkaar soms in de weg zitten bij het inspinnen. Sommige rupsen spinnen zich in in een blad, anderen gewoon tegen de wand van het verblijf of onder een randje van het terrarium.

Verpoppen

Dit is een proces dat bij meerdere insecten voorkomt. Tijdens dit proces verandert de larve naar een volwassen insect .De larve krijgt in dit proces van verpoppen na de laatste vervelling een ander uiterlijk. Gedurende deze periode neemt de larve in zijn pop geen voedsel op. Uitwendig lijkt de pop in rust te verkeren terwijl intussen van binnen de organen van de larve worden afgebroken en worden omgebouwd tot de organen die het volwassen insect nodig zal hebben. Veel poppen zien er uit als een rond tonnetje zonder poten, ogen, mond, vleugels, anus of antennen. Insecten die zich verpoppen zijn onder andere kevers, vliegen. vlinders en vlooien. Een rups verpopt hangend aan een tak of een blad of gewoon op de grond. Het verpoppen kan anderhalf tot 3 weken duren. Bij poppen die overwinteren kan het zelfs 7 maanden duren. In de pop ontstaat langzaam een vlinder. Niemand weet hoe dit precies gaat, maar het is wel heel bijzonder!

Nectar

Nectar is een suikerrijke vloeistof die door planten wordt geproduceerd. De nectar  geproduceerd door bloemen wordt op bepaalde delen van de dag afgescheiden en heeft als doel het aantrekken van specifieke bestuivers waaronder insecten als bijen, vlinders en hommels, maar ook vleermuizen, honingvogels en kolibries. De Nectar bevindt zich vaak onder in de bloem.

Einde van de dag:  Ná zowel in de ochtend en middag veel geleerd te hebben, sloten wij aan het eind van de middag af met een drankje naar keuze, en iets hartigs bij de borrel.

Lex bedankte alle leden voor hun aanwezigheid en wenste een ieder een goede thuiskomst, en hoopt allen in september weer terug te mogen  zien.

Karin Kleinhout- van Ossenbruggen, secretaris

Klik hier om naar de foto’s te gaan. 

 

 

 

 

e